"Ở Mỹ, muốn nâng cao tiền học, phải với đại diện sinh viên họp và hợp nhất với nhà trường, điều này được ghi trong điều lệ hoạt động. tại sao ở Việt Nam lúc coi giáo dục là hiệp đồng nhà sản xuất thì sinh viên ko được quyền hỏi", bạn đọc Lan Hương đặt vấn đề.
Sau bài viết gây xôn xao dư luận của giáo viên Phạm Thanh Long ở Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội về việc nâng cao học phí, VnExpress tiếp diễn nhận được san sẻ của độc giả Nguyễn Lan Hương.
Giáo dục là 1 "hợp đồng của thị trường" hay vì "public good" (tạm dịch là mục đích tốt cho thị trấn hội và cộng đồng). Là một sinh viên, một phụ huynh mang con sang năm vào đại học và là 1 người nghiên cứu về giáo dục đại học, tôi thực thụ nghĩ suy khi đọc bài viết của thầy giáo gửi cho sinh viên của mình ở Đại học Kinh tế hiện "hot" trên diễn đàn ở Việt Nam. một bài viết có những phần phản ảnh đúng thực trạng của nhận thức về giáo dục/vai trò của giáo dục ngày nay, dù là dưới góc độ 1 phát biểu của cá nhân thầy giáo.
có chút xíu trải nghiệm từ giáo dục Mỹ, tôi muốn được chia sẻ những nghĩa vụ của trường học và giáo viên lúc giáo dục là hợp đồng của thị phần.
một. Giáo dục đại học đúng không dành cho tất cả, nhưng tiêu chí chung cục của giáo dục (dù là hệ thống tư hay công) đều phải phục vụ cho "public good". đấy là triết lý của giáo dục đại học ở Mỹ và toàn bộ nước trên thế giới, bởi lý do học và giáo dục đại học nhằm dùng cho cho con người và thị trấn hội. đấy là lý do dù là tại Mỹ, nơi có hơn 7.000 đại học những cái (từ Ivy League đến trường chuyên bán bằng dởm), học sinh vật học ở bất kỳ trường nào mà đạt chuẩn kiểm định tối thiểu, sở hữu quyền vay tiền (lãi suất giảm giá, dưới mức vay thương mại) và hưởng trợ cấp học phí từ bang và liên bang.
Vậy, các hệ thống tương trợ cho sinh viên Việt Nam đi học đang ở đâu và vận hành như thế nào trong các đại học Việt Nam?
hai. nếu như chúng ta nhìn tới việc học là 1 việc đầu cơ dài hạn, câu chuyện quan yếu nhất là ai sẽ đảm bảo thông tin phần nhiều, chính xác và sáng tỏ để "nhà đầu tư" (cha mẹ và học sinh) quyết định đầu cơ vào đâu? Hệ thống thông tin xác thực về tiền học, giá bán liên quan, các hoạt động và nhà sản xuất hỗ trợ sinh viên, tìm kiếm công tác... hay tăng trưởng nghề nghiệp, thu nhập lúc đang đi học hoặc sau thấp nghiệp, thực trạng lĩnh vực đang tăng trưởng hay chậm lớn mạnh, ngày mai và dự đoán vững mạnh kinh tế thị trấn hội/nghề nghiệp, hay thậm chí đơn thuần hơn, thông tin về cựu học trò đã tốt nghiệp, đã mang việc làm cho đúng chuyên môn sở hữu mức lương bao nhiêu, chất lượng giáo viên, kiểm định những gì... mang trường nào ở Việt Nam đã khiến cho điều này?
3. khi nhắc đừng than vãn về tiền học tăng 30% khi mà coi giáo dục là một hợp đồng nhà sản xuất giữa trường và sinh viên, bên cung cấp nhà sản xuất đã "chặn" quyền được đề cập, được phát biểu, được san sẻ suy nghĩ về nhà sản xuất mà trường cung cấp cho sinh viên. tại sao lại thế nhỉ? trong khi đáng lý sinh viên là người mua, ví như mang tăng phí dịch vụ thì phải với thỏa thuận, mang lịch trình và thống nhất giữa các đối tác...
4. Ở Mỹ, khi đi mua đồ, đồ không đúng như truyền bá hoặc khách hàng ko thích, quý khách mang quyền trả lại trong vòng 30 ngày tới 6 tháng. Bên sản xuất đồ với khi phải bồi hoàn vì PR láo. Trong trường đại học, nếu như giáo viên dạy các gì out-of-date hoặc không tạo điều kiện cho học sinh với tri thức và kỹ năng được cập nhật, đáp ứng khả năng lao động của sinh viên, sinh viên có quyền tố giác, đòi đổi giáo viên, đổi lớp/trường và hơn mọi thứ hay của Mỹ, họ mang quyền lập trang Student Reviews, viết blog về trường, giáo viên của mình, để nhận xét và thẩm định hay và dở của thầy và trường.
dĩ nhiên, trong hệ thống thị trường, định nghĩa "mua ý kiến" cũng đã xảy ra và làm méo mó những nhận xét về thầy và trường, nhưng về cơ bản, sinh viên sở hữu quyền lên tiếng khi họ đang học, về phần đông những gì xảy ra can dự đến chuyện học của họ. tỉ dụ, muốn nâng cao tiền học, phải sở hữu đại diện của sinh viên đơn vị họp và thống nhất có nhà trường, và điều này được ghi rõ trong điều lệ hoạt động. Việc thiết lập và xây dựng hệ thống quyền và bổn phận của trường, giáo viên trong trường đại học của Việt Nam, đi cùng có quyền và trách nhiệm của sinh viên đang như thế nào? Cơ chế đổi lớp, đổi ngành nghề, và đổi trường can hệ đến xác nhận tín chỉ giữa các ngành và trường... sẽ như thế nào?
5. Hệ thống giám định trường (scorecard) công khai thông báo trên website của chính phủ Mỹ là 1 trong các kênh phải chăng để biết trường nào vào mang trường nào (https://collegescorecard.ed.gov/). mặc dù, theo quan điểm tư nhân tôi, scorecard này vẫn còn rộng rãi điểm phải hoàn thiện (ví dụ, ở tra cứu mức lương sau phải chăng nghiệp, hiên nay mới ngừng lại ở mức lương chung cho toàn trường, chưa phản ánh đúng và xác thực về mức lương của từng ngành nghề cụ thể, vì học trò cần biết theo ngành để xem xét và quyết định ngành nghề học), ít ra, Chính phủ Mỹ đã hiểu và đã vun đắp kênh thông tin chính thức về hệ đại học. Liệu lúc nào sinh viên chúng ta với được điều này trước lúc quyết định vào trường nào?
6. có thị trường lao động Mỹ, cảnh báo về nghề nghiệp, ngành học, thất nghiệp... luôn được cập nhật. Họ đã kêu lên về vụ "overeducated" (học quá phổ quát, hơn mức cần thiết), và vụ vay nợ tiền học giờ là khoản nợ nguồn vốn vay lớn nhất... các hệ thống thông tin và cảnh báo độc lập này, lúc nào chúng ta xây dựng được?
7. nếu như giáo dục là một thị trường theo kiểu những nước thị trường (Mỹ và các nước đã phát triển), đầy đủ trường vẫn phải phụ thuộc 1 phần vào ngân sách nhà nước, cho tương trợ vốn đầu tư, cho nghiên cứu, cho đề tài đặt hàng chính sách, cho n thứ khác. Nhưng vì từ 2008 đến nay, khủng hoảng kinh tế to quá, thất nghiệp phổ biến quá, ngân sách giáo dục cắt giảm đều hàng năm, nên việc kêu gọi hãy học thật tốt, hãy đi làm thêm phổ quát, hãy tiết kiệm cực kỳ, hãy khiến bất cứ việc gì để tốt nghiệp sớm... bị "nhạt" phần nào. Tỷ lệ học sinh sinh viên Mỹ dropout vẫn đa dạng do phải chịu quá rộng rãi áp lực về tiền học và cơm áo, họ đi khiến cho 2-3 jobs nên ko kham nổi việc học nữa... Và Mỹ họ tính ra giá tiền thiệt hại (cho sinh viên và cho phố hội) lúc sinh viên bỏ học còn to hơn nhiều so sở hữu các giá bán tương trợ sinh viên học.
Vậy, chúng ta sẽ muốn sinh viên chúng ta học trong trạng thái nào, tụ hội để đạt kết quả rẻ nhất, vừa học vừa khiến cho hay học để rồi, vì thiếu tiền, đi làm phổ biến lên và mang nguy cơ bỏ học cao? Còn không, học đại học sẽ dành cho "nhà sở hữu điều kiện", lúc những chính sách học bổng, hỗ trợ vốn đầu tư, công việc lúc đi học chưa được tăng trưởng tốt trong hệ thống đại học. Thế nên, khi kể tới giáo dục thị phần, giao kèo tìm bán kiến thức, chỉ mong ai Đó nhìn được cả những mặt rẻ và mặt trái của nó, để chuẩn bị trước chính sách và định hướng, vì một "public good"!
Giáo dục là 1 "hợp đồng của thị trường" hay vì "public good" (tạm dịch là mục đích tốt cho thị trấn hội và cộng đồng). Là một sinh viên, một phụ huynh mang con sang năm vào đại học và là 1 người nghiên cứu về giáo dục đại học, tôi thực thụ nghĩ suy khi đọc bài viết của thầy giáo gửi cho sinh viên của mình ở Đại học Kinh tế hiện "hot" trên diễn đàn ở Việt Nam. một bài viết có những phần phản ảnh đúng thực trạng của nhận thức về giáo dục/vai trò của giáo dục ngày nay, dù là dưới góc độ 1 phát biểu của cá nhân thầy giáo.
có chút xíu trải nghiệm từ giáo dục Mỹ, tôi muốn được chia sẻ những nghĩa vụ của trường học và giáo viên lúc giáo dục là hợp đồng của thị phần.
một. Giáo dục đại học đúng không dành cho tất cả, nhưng tiêu chí chung cục của giáo dục (dù là hệ thống tư hay công) đều phải phục vụ cho "public good". đấy là triết lý của giáo dục đại học ở Mỹ và toàn bộ nước trên thế giới, bởi lý do học và giáo dục đại học nhằm dùng cho cho con người và thị trấn hội. đấy là lý do dù là tại Mỹ, nơi có hơn 7.000 đại học những cái (từ Ivy League đến trường chuyên bán bằng dởm), học sinh vật học ở bất kỳ trường nào mà đạt chuẩn kiểm định tối thiểu, sở hữu quyền vay tiền (lãi suất giảm giá, dưới mức vay thương mại) và hưởng trợ cấp học phí từ bang và liên bang.
Vậy, các hệ thống tương trợ cho sinh viên Việt Nam đi học đang ở đâu và vận hành như thế nào trong các đại học Việt Nam?
hai. nếu như chúng ta nhìn tới việc học là 1 việc đầu cơ dài hạn, câu chuyện quan yếu nhất là ai sẽ đảm bảo thông tin phần nhiều, chính xác và sáng tỏ để "nhà đầu tư" (cha mẹ và học sinh) quyết định đầu cơ vào đâu? Hệ thống thông tin xác thực về tiền học, giá bán liên quan, các hoạt động và nhà sản xuất hỗ trợ sinh viên, tìm kiếm công tác... hay tăng trưởng nghề nghiệp, thu nhập lúc đang đi học hoặc sau thấp nghiệp, thực trạng lĩnh vực đang tăng trưởng hay chậm lớn mạnh, ngày mai và dự đoán vững mạnh kinh tế thị trấn hội/nghề nghiệp, hay thậm chí đơn thuần hơn, thông tin về cựu học trò đã tốt nghiệp, đã mang việc làm cho đúng chuyên môn sở hữu mức lương bao nhiêu, chất lượng giáo viên, kiểm định những gì... mang trường nào ở Việt Nam đã khiến cho điều này?
3. khi nhắc đừng than vãn về tiền học tăng 30% khi mà coi giáo dục là một hợp đồng nhà sản xuất giữa trường và sinh viên, bên cung cấp nhà sản xuất đã "chặn" quyền được đề cập, được phát biểu, được san sẻ suy nghĩ về nhà sản xuất mà trường cung cấp cho sinh viên. tại sao lại thế nhỉ? trong khi đáng lý sinh viên là người mua, ví như mang tăng phí dịch vụ thì phải với thỏa thuận, mang lịch trình và thống nhất giữa các đối tác...
4. Ở Mỹ, khi đi mua đồ, đồ không đúng như truyền bá hoặc khách hàng ko thích, quý khách mang quyền trả lại trong vòng 30 ngày tới 6 tháng. Bên sản xuất đồ với khi phải bồi hoàn vì PR láo. Trong trường đại học, nếu như giáo viên dạy các gì out-of-date hoặc không tạo điều kiện cho học sinh với tri thức và kỹ năng được cập nhật, đáp ứng khả năng lao động của sinh viên, sinh viên có quyền tố giác, đòi đổi giáo viên, đổi lớp/trường và hơn mọi thứ hay của Mỹ, họ mang quyền lập trang Student Reviews, viết blog về trường, giáo viên của mình, để nhận xét và thẩm định hay và dở của thầy và trường.
dĩ nhiên, trong hệ thống thị trường, định nghĩa "mua ý kiến" cũng đã xảy ra và làm méo mó những nhận xét về thầy và trường, nhưng về cơ bản, sinh viên sở hữu quyền lên tiếng khi họ đang học, về phần đông những gì xảy ra can dự đến chuyện học của họ. tỉ dụ, muốn nâng cao tiền học, phải sở hữu đại diện của sinh viên đơn vị họp và thống nhất có nhà trường, và điều này được ghi rõ trong điều lệ hoạt động. Việc thiết lập và xây dựng hệ thống quyền và bổn phận của trường, giáo viên trong trường đại học của Việt Nam, đi cùng có quyền và trách nhiệm của sinh viên đang như thế nào? Cơ chế đổi lớp, đổi ngành nghề, và đổi trường can hệ đến xác nhận tín chỉ giữa các ngành và trường... sẽ như thế nào?
5. Hệ thống giám định trường (scorecard) công khai thông báo trên website của chính phủ Mỹ là 1 trong các kênh phải chăng để biết trường nào vào mang trường nào (https://collegescorecard.ed.gov/). mặc dù, theo quan điểm tư nhân tôi, scorecard này vẫn còn rộng rãi điểm phải hoàn thiện (ví dụ, ở tra cứu mức lương sau phải chăng nghiệp, hiên nay mới ngừng lại ở mức lương chung cho toàn trường, chưa phản ánh đúng và xác thực về mức lương của từng ngành nghề cụ thể, vì học trò cần biết theo ngành để xem xét và quyết định ngành nghề học), ít ra, Chính phủ Mỹ đã hiểu và đã vun đắp kênh thông tin chính thức về hệ đại học. Liệu lúc nào sinh viên chúng ta với được điều này trước lúc quyết định vào trường nào?
6. có thị trường lao động Mỹ, cảnh báo về nghề nghiệp, ngành học, thất nghiệp... luôn được cập nhật. Họ đã kêu lên về vụ "overeducated" (học quá phổ quát, hơn mức cần thiết), và vụ vay nợ tiền học giờ là khoản nợ nguồn vốn vay lớn nhất... các hệ thống thông tin và cảnh báo độc lập này, lúc nào chúng ta xây dựng được?
7. nếu như giáo dục là một thị trường theo kiểu những nước thị trường (Mỹ và các nước đã phát triển), đầy đủ trường vẫn phải phụ thuộc 1 phần vào ngân sách nhà nước, cho tương trợ vốn đầu tư, cho nghiên cứu, cho đề tài đặt hàng chính sách, cho n thứ khác. Nhưng vì từ 2008 đến nay, khủng hoảng kinh tế to quá, thất nghiệp phổ biến quá, ngân sách giáo dục cắt giảm đều hàng năm, nên việc kêu gọi hãy học thật tốt, hãy đi làm thêm phổ quát, hãy tiết kiệm cực kỳ, hãy khiến bất cứ việc gì để tốt nghiệp sớm... bị "nhạt" phần nào. Tỷ lệ học sinh sinh viên Mỹ dropout vẫn đa dạng do phải chịu quá rộng rãi áp lực về tiền học và cơm áo, họ đi khiến cho 2-3 jobs nên ko kham nổi việc học nữa... Và Mỹ họ tính ra giá tiền thiệt hại (cho sinh viên và cho phố hội) lúc sinh viên bỏ học còn to hơn nhiều so sở hữu các giá bán tương trợ sinh viên học.
Vậy, chúng ta sẽ muốn sinh viên chúng ta học trong trạng thái nào, tụ hội để đạt kết quả rẻ nhất, vừa học vừa khiến cho hay học để rồi, vì thiếu tiền, đi làm phổ biến lên và mang nguy cơ bỏ học cao? Còn không, học đại học sẽ dành cho "nhà sở hữu điều kiện", lúc những chính sách học bổng, hỗ trợ vốn đầu tư, công việc lúc đi học chưa được tăng trưởng tốt trong hệ thống đại học. Thế nên, khi kể tới giáo dục thị phần, giao kèo tìm bán kiến thức, chỉ mong ai Đó nhìn được cả những mặt rẻ và mặt trái của nó, để chuẩn bị trước chính sách và định hướng, vì một "public good"!
0 nhận xét:
Đăng nhận xét